‘Ewa dreri, dik goei punten halen is easy!’ Dialect boert achteruit, maar hoe klinkt het Nieuwe Brabants dan?

Jos Swanenberg, hoogleraar diversiteit in taal en cultuur in Brabant aan de Universiteit van Tilburg, sprak op 2 oktober tijdens de Dag van de Brabantse Volkscultuur in Den Dungen. ‘Ewa dreri, dik goei punten halen is easy’, luidde de titel van zijn presentatie. Niemand in de zaal wist waar dat naartoe zou gaan.

Swanenberg gaf de bezoekers een kijkje in de diversiteit van de hedendaagse taalvariatie en cultuur. Hij verrichtte onderzoek onder jongeren op een aantal middelbare scholen, zowel vmbo als havo en vwo. Jongeren werden gevraagd om een gesprekje met elkaar te voeren en tegelijkertijd werden ze gefilmd. Swanenberg vinkte opmerkelijk taalgebruik aan dat in de filmpjes voorbij kwam. Veghelse jongeren gebruikten de woorden ‘piefke’ en 'jonco', waarmee een joint werd bedoeld. De jongeren hadden de woorden opgepikt tijdens het uitgaan op Stratumseind in Eindhoven. Jonco is eigenlijk een Surinaams woord.

De woorden ‘ewa dreri’ werden gebruikt om iemand te begroeten, een Arabische groet, die zoveel betekent als ‘hé maatje’. Swanenberg liet zien dat onder jongeren nauwelijks authentiek dialectgebruik voorkomt, maar dat ze wel op creatieve manieren met taal spelen. Surinaams, Arabisch en regiolect (tussenvorm van dialect en standaardtaal) worden door elkaar gebruikt. Het is een manier op indruk te maken en ze zetten volwassenen met creatieve kreten op het verkeerde been: ‘Ewa dreri, dik goei punten halen, is easy’, oftewel: ‘hé maatje, regelmatig goede cijfers halen is gemakkelijk.’

Dialect boert achteruit, maar hoe klinkt het Nieuwe Brabants dan?

Bron: Jurgen