Mensen imiteren elkaar voortdurend. Dat lijkt een sociale functie te hebben en te helpen om van elkaar te leren. Maar helpt het imiteren van dialect ook bij het begrijpen daarvan? Onderzoekers van de Radboud Universiteit in Nijmegen deden een experiment en ontdekten dat napraten van dialect helpt om het te verstaan.

Onderzoekers van het Nijmeegse Donders instituut (onderzoekcentrum Radboud Universiteit Nijmegen) bedachten een spraakexperiment. Het experiment was afgelopen week te zien in het wetenschapsprogramma 'Pavlov, waarom ben ik zo?', waarin Carlo Boszhard aan het experiment werd onderworpen. Boszhard is immers de koning van het imiteren, zijn televisieprogramma de TV-Kantine is populair vanwege de vele typetjes die hij nadoet. Zoals de persiflage van Guus Meeuwis die onlangs in het programma op een wcpot voorbij kwam met het nummer 'aan de schijt'.

Nieuw dialect
Voor het experiment werd speciaal een nieuw dialect verzonnen. Vooraf werd gekeken hoe goed proefpersonen dit dialect konden verstaan. Daarna werden er vijf oefencondities bedacht, die varieerden van alleen luisteren, het opschrijven van het dialect, tot het nazeggen van het dialect in je eigen taal. In een andere conditie moesten de proefpersonen het dialect imiteren. Tijdens de testfase bleek de imitatiegroep het dialect veel beter te verstaan dan de andere groepen. Het verstaan van taal doen we dus niet alleen met behulp van waarneming, maar ook met onze motoriek.

Spieren
“Als je een actie waarneemt , dus ook als je spraak hoort , worden in je hoofd de gebieden actief die je spraaksysteem aansturen alsof je zelf die actie zou uitvoeren. Napraten van een accent leert de hersenen hoe een klankvariant motorisch wordt gemaakt en bij welke standaardklank die hoort. Als je vervolgens iemand het dialect hoort praten, wordt dat motorische systeem in je brein weer actief en draagt het bij aan het begrijpen van de betekenis van woorden”, zegt Harold Bekkering, een van de auteurs van het artikel dat Psychological Science over het experiment heeft gepubliceerd. 

Nuttig voor vreemdetalenonderwijs

De onderzoekers denken dat hun ontdekking van belang kan zijn voor het vreemdetalenonderwijs: je zou regionale varianten van een taal actief moeten oefenen om die goed te leren verstaan. Ook gebruikers van een gehoorapparaat kunnen er baat bij hebben. Ze zullen het vervormde signaal beter verstaan als ze de klankvervormingen van hun apparaat hardop zouden nazeggen.

Bron: Radboud Universiteit Nijmegen